| Wilders de zwijger / Spits | Sander Dikhoff *, 7-10-2010 |
U heeft het vast gevolgd. Wilders die zich op zijn zwijgrecht beroept. En rechter Moors die daar negatief commentaar op geeft. Inderdaad zachtst gezegd onhandig, zeker in zo’n gevoelig proces met een geslepen verdachte en dito advocaat.
Wilders grijpt dat natuurlijk met beide handen aan. Hij wil niets liever dan de legitimiteit van dit proces onderuit schoffelen. En niets effectiever dan zeggen dat de rechters bevooroordeeld zijn.
De poging om rechter Moors c.s. te wraken is mislukt. Moors’ woorden waren volgens de wrakingsrechters weliswaar “ongelukkig geformuleerd” maar de wraking niet waard. Over tot de orde van de dag dus, maar het zal Wilders niet weerhouden te blijven roepen dat van meet af aan duidelijk was dat de rechters hem slecht gezind waren.
Dat zwijgen door Wilders, is dat slim? Ja, ik denk het wel. Niet zelden tekenen verdachten hun eigen vonnis als ze besluiten zelf wel eens even aan de rechter uit te leggen hoe het zit. En hoe harder de advocaat zijn cliënt tot zwijgen maant, hoe meer de rechter zijn oren spitst en hoopt dat de verdachte nog even doorvertelt.
Ook gewiekste verdachten, waar we Wilders wel toe mogen rekenen, vallen geregeld in die kuil. Het is aan de advocaat om te overzien wat een uitspraak voor juridische impact heeft. Vaak ligt dat heel subtiel. Vandaar dat de advocaat wil dat de verdachte voor eigen bestwil even zijn mond houdt.
Het zwijgrecht is er omdat een verdachte niet hoeft mee te helpen aan zijn eigen veroordeling. Het doel is bescherming van verdachten tegen de o zo machtige overheid. Heel legitiem. Het heeft echter wel een negatief effect op een ander doel, namelijk de waarheidsvinding.
Als een verdachte per ongeluk in de rechtszaal een iets te openhartige en ware uitlating doet die voor hem nadelig is, dan helpt hij ongewild mee aan zijn eigen veroordeling. Dat is sneu voor hem, maar de waarheid is wel dichterbij gekomen. En zoals we willen dat onschuldigen nooit veroordeeld worden, willen we (ik althans) toch ook heel graag dat dat wel gebeurt bij wel schuldigen, ook als de schuld is bewezen (mede) door eigen toedoen.
Het zal Wilders niet gebeuren, die houdt de kaken op elkaar. Of misschien dat hij één keertje zijn zwijgen doorbreekt: “tsja, dat van de koran en Mein Kampf, dat was gewoon wat ongelukkig geformuleerd, kan de beste overkomen, toch, edelachtbare?”