| Moet je weten / Spits | Sander Dikhoff *, 22-10-2009 |
De kansen bij kop of munt zijn niet eerlijk verdeeld, aldus Amerikaanse wetenschappers. Het verschil in kansen kan fors oplopen. Lekker is dat. Ik heb jarenlang om de meest essentiële dingen gewed. Mijn broer gooide en ik koos kop.
Wist mijn broer hier al die jaren van? Dat zou wat zijn zeg. Heb ik mijn jeugd onnodig vergooid aan afwas en grasmaai. Zeker vijf keer Porkys´ pikante pretpark moeten halen én terugbrengen. Mijn broer heeft wat uit te leggen.
Maar goed, ander onderwerp. U kent het fenomeen placebo. Je krijgt een fake medicijn en dedokter doet net alsof het echt is. Best gek eigenlijk dat je eigen dokter je keihard zit voor te liegen.
Maar ja, het schijnt te werken. Illustratief is een onderzoek waaruit bleek dat’duurdere’ placebo’s effectiever zijn. En de arts kan het best zeggen dat het om een heel sterk middel gaat. Blijkbaar is denken dat het werkt genoeg om te zorgen dat het werk.
Maar hoe dan?
Ik probeer het met mijn medisch lekenverstand te ontleden. Als ik het goed begrijp laat een placebopijnstiller je denken dat je minder pijn hebt. Psychologisch effect. Maar er is meer.
Een placebo kan ook de aanmaak van endorfine (lichaamseigen pijnstillers) bevorderen. Dan zorgt een placebo dus niet alleen voor vermindering van de ervaring van de pijnprikkels, maar ook voor echte demping van de pijn door de endorfine.
Maar dat is nog niet alles, zo blijkt uit een onderzoek gepubliceerd in Science (niet het minste wetenschapsblad). Proefpersonen kregen een nietwerkende zalf opgesmeerd en vervolgens licht pijnprikkels.De zalf maakte dat ze gemiddeld 25 procent minder pijn ervaarden.
Dat kan komen door het hierboven beschreven placebo effect. Namelijk simpelweg denken dat je minder pijn hebt en de dempende werking van endorfine. Niks nieuws dus. Maar op MRI-scans bleek iets nieuws. Het onderdeeltje in het ruggenmergdat pijnsignalen doorgeeft aan de hersenen, was na het placebo meetbaar minder actief.
Dat zou betekenen dat een placebo er niet alleen voor zorgt dat je denkt dat je minder pijn hebt en dat de endorfine de pijnprikkels dempt, maar ook dat daadwerkelijk minder pijnprikkels de baan naar de hersenen worden ingestuurd.
Geinig toch? Ingewikkeld ook, gelukkig meer verstand van de juristerij.