| Middlemen | Hans Bousie*, 31-12-2010 |
Wie verlegen zit om een discussie moet zich toch echt even aanmelden bij Twitter. Daar ontspon zich een paar dagen geleden een discussie over de vraag of middlemen nog wel nodig zijn? Is het niet veeleer zo dat met gebruikmaking van Internet en vooral social media de artiest/schrijver rechtstreeks met zijn luisteraar/lezer kan communiceren. Ja en nee.
Laat ik beginnen met wat voor mij een absolute zekerheid is. De gemiddelde creatief vindt de gemiddelde consument niet zonder hulp. Ik kan luidkeels op Internet gaan roepen dat u mijn boek moet lezen omdat ik het zeg, maar dat zal geen zoden aan de dijk zetten. Slechts in de middeleeuwen was het mogelijk dat de rondreizende bard rechtstreeks musiceerde voor zijn luisteraars en daarna is de afstand door boekdrukkunst en opnamemogelijkheid alleen maar groter geworden.
Noem het boekdrukkunst, noem het software waarmee je een e-book kunt maken, doet er niet toe. Tussen de creatief en de gebruiker staat altijd een technische tussenschakel, stap 1. Die technische tussenstap werd vroeger en nu nog bijvoorbeeld verzorgd door uitgevers en platenmaatschappijen. Klopt we kunnen het vandaag de dag ook zelf, maar dat is van alle tijden. Iedereen kon en kan zijn eigen boek drukken of plaat opnemen.
Hebben we eenmaal onze schepping technisch verveelvoudigd, dan komen we aan de volgende stap die we moeten nemen. We moeten onze waar aan de man brengen. We zullen onze schepping moeten marketen. Kunnen we dat zelf? Ja hoor, roepen voorstanders, via social media. Dat is een dom antwoord. Immers via social media iets marketen betekent een tussenschakel, of we moeten ons eigen Facebook oprichten. Dus het gebruik van social media behelst al het gebruik van middlemen. En als we dan eenmaal op Facebook ons boek willen aanprijzen, kunnen we dat dan zelf? Nee, dat kan de gemiddelde creatief niet zelf, daar heeft hij iemand voor nodig, iemand die vertrouwen in je stelt, we noemen hem uitgever.
Stel het boek of de muziek krijgt voldoende aandacht, is het dan al bij de juiste consument aangekomen? Nee. Kunnen we dat dan wel zelf? Ja, roepen de voorstanders dat doen we via onze vrienden (via social media). Immers onze vrienden kennen ons en dus weten zij als geen ander welk boek of welke muziek zij ons aan moeten raden. Fout. Natuurlijk zijn er mensen die én heel veel verstand van muziek en boeken hebben én heel veel verstand van jou. Maar dat zijn er maar heel weinig. Het overgrote deel van de mensheid laat zich bij zijn keuze leiden door experts, noem ze platenwinkels of boekverkopers (en ja daar zijn er een paar van bij gekomen zoals Bol.com, Apple, Spotify of Amazon ).
Of het nu gaat om het aanschaffen van stofzuigers of boeken, het is handig dat er mensen zijn die naar je vraag luisteren en daar het juiste product bij zoeken. Is er dan wat veranderd de laatste tijd? Ja en nee. Het aantal mogelijkheden om je waren aan de man te brengen is exponentieel gestegen. Maar wat blijft is dit, alleen kun je niets. Noem ze uitgevers of boekverkopers, noem ze Apple, noem ze Facebook of Chiel Beelen, er zijn altijd wegwijzers nodig die in het ontzagwekkende aanbod van alle dag de juiste route aanduiden. Zolang de middlemen maar zelf blijven opletten en niet domweg de platgetreden paden afwandelen, middlemen forever.