| Krentenbol / Spits | Sander Dikhoff *, 4-3-2010 |
Google Books. Prachtig model. Behalve dan dat toestemming van de rechthebbenden ontbreekt. Maar ja, de brutalen hebben de wide web wereld. Google knalt het gewoon in de database en als je wat te zeuren hebt, dan moet je je maar melden. En als je je niet meldt, dan moet je ook niet zeuren.
Google hanteert dus de methode dat boeken geëxploiteerd worden, tenzij de rechthebbende tijdig (onlangs verliep een deadline) heeft aangegeven dit niet te willen. Voor deze ‘Opt Out’ hebben veel (erfgenamen van) bekende schrijvers gekozen. Opmerkelijk dat zij zich blijkbaar houden aan een door Google eenzijdig opgelegd ultimatum. Het is een beetje de omgekeerde wereld.
Voorbeeld: ik zie uw fiets staan. Ik bespeur dat u er niet of nauwelijks gebruik van maakt. Ik plak een sticker op uw zadel met mijn nummer en de tekst dat u mij vóór volgende week donderdag moet laten weten of u nog prijs stelt op uw fiets en dat ik hem anders meeneem tegen achterlating van een krentenbol en vijf voetbalplaatjes.
U reageert niet binnen mijn ultimatum? Zo, gedurfd! Hup, fiets geconfisqueerd. Logisch, eigen schuld, had u maar tijdig moeten bellen. En u gebruikte dat ding toch niet of nauwelijks, vandaar. Het lijkt een beetje op kraken. Dat je eigenhandig voor anderen gaat beslissen wat zij met hun spullen moeten doen en je anders hun spullen in beslag neemt.
Terug naar Google. Die doet hetzelfde, want in principe hoeft een auteursrechthebbende natuurlijk niet te dulden dat iemand anders zijn rechten exploiteert. Ook niet na verloop van een zelf verzonnen ultimatum. Natuurlijk heeft een rechthebbende daarmee niet zijn recht tot weigering verspeeld.
Het enige wat roet in het eten van de rechthebbenden kan gooien is dat zij ongewild vallen onder een schikking die Google na eerdere gevechten met organisaties van auteurs en uitgevers is overeengekomen. Het zal niet de eerste keer zijn dat een schrijver zonder het helemaal in de smiezen te hebben anderen in staat heeft gesteld om over zijn rechten te dealen.
Vorige week diende hierover een zaak in New York. De uitspraak is waarschijnlijk over een paar weken. Ik houd u op de hoogte. En u houdt uw fiets in de gaten (wat vindt u lekker op een krentenbol?)