| Kale vandalen / Spits | Sander Dikhoff *, 2-4-2009 |
Gezien? In Amsterdam is deze week een traumahelikopter bekogeld. Best raar. Je ziet een helikopter. Iemand wordt zwaargewond afgevoerd. Er staan wat mensen te kijken en eentje denkt: weet je wat, ik sta hier ook maar te niksen, ik slinger even een steen naar die heli. Tuurlijk, lachen man. Stel je voor dat het lukt om een ruit te versplinteren of, mooier nog, dat je die zwaargewonde of een ziekenbroeder raakt!
Bizar. Het is het volgende incident in een lange rij. Incidenteel is inmiddels structureel. Het humeur en begrip van de hele goegemeente wordt danig op de proef gesteld. Hoe kan het toch dat mensen zo gewelddadig kunnen zijn tegen weerloze slachtoffers of ´ambtsdragers?´
Neem nou de NS conducteur die een wildplasser aansprak. Die werd zwaar mishandeld, raakte twee keer buiten bewustzijn en werd ternauwernood gered door de noodrem. Of anders de zwaargewonde agent in Tilburg die op het nippertje een wurgpoging overleefde.
De overheid grijpt, waar het kan, strafrechtelijk in. Maar echt helpen doet het niet, lijkt wel. Er is echter een andere mogelijkheid: schade claimen. Dat is niet per se als straf bedoeld, maar voelt vaak wel zo. De NS bijvoorbeeld gaat zich nu in de wildplaskwestie ’civielrechtelijkvoegen bij het strafproces’.
Hoe zit dat? Even naar de basis. Het strafrecht regelt de relatie tussen de overheid en burgers die een overtreding of misdrijf begaan. Het civiele recht regelt de relatie tussen private partijen (bedrijf of persoon) onderling, dus bijvoorbeeld tussen de NS en de wildplasser.
Een partij die schade lijdt, kan dat van de veroorzaker vorderen ingeval van onrechtmatige daad. Die schade voor de NS kan bijvoorbeeld bestaan uit een kapot treinstel maar ook uit kosten voor vervanging van een gewonde conducteur ( en de conducteur vordert ook zijn eigen schade).
Dus als de veroorzaker van de schade wordt vervolgd, wordt de schadeclaim aan het strafproces toegevoegd. Als de onrechtmatigheid en de schade vaststaat, dan is het appeltje-eitje. Vorderen en innen. Zo simpel is het. Leegtrekken die types. Moge het voorbeeld van de NS ruimhartig worden gevolgd.
Er is maar één maar. Bij die jongens valt weinig te halen, vrij kale kip. Klopt, maar elke kip heeft nog wel ergens een veertje. Ook al wordt de schade van de NS bij lange na niet gedekt, de boodschap komt vast aan als je scooter, laptop of gameconsole in de auto van dedeurwaarder belandt. Toch vervelend. Misschien houdt de kip dan voortaan zijn kale kop er een beetje bij.