| Damnjanjuk / Spits | Sander Dikhoff *, 3-12-2009 |
Iwan Demjanjuk. Sjongejonge wat een acteur. Toneelgroep München is er niks bij. Wat vindt u nou van dat proces? Aan de hoogste boom deze man? Of te bejaard en al tijden verjaard?
Zijn de aanklagers te laat? Een universele rechtsregel luidt dat de burger ervan uit moet kunnengaan dat hij op enig moment (bijvoorbeeld na 50 jaar) niet meer vervolgd zal worden.
Zelf vind ik het goed dat dit proces plaatsvindt. Hoe lang geleden ook, deze man mag de wereld niet verlaten zonder dat een rechter zich heeft ontfermd over deze kwestie en daarmee over het lotvan slachtoffers en nabestaanden.
Uiteraard moet bewezen worden dat hij de bewuste kampbewaarder wel was, dat er geen sprake is van een persoonsverwisseling. Daar liep de poging tot veroordeling als beul van Treblinka op spaak. Het zaaien van alle mogelijke twijfel daaromtrent zal ook in deze zaak vast nog volgen.
De advocaat van Demjanjuk voert nu wel al andere gezellige dingen aan. Bijvoorbeeld dat veroordeling niet kan en mag omdat andere (en hogere’)nazi’s de dans ontsprongen. Tsja, niet honorabel, lijkt me.
Verder stelt de advocaat dat Demjanjuk - net als de joden - slachtoffer was van de Duitsers. Iedere vergelijking met de joden is waanzinnig. Ik begrijp niet dat de advocaat, hoe zeer hij ook beroepsmatig in de huid van zijn cliënt kruipt, dat over zijn lippen kan krijgen.
Stel dat Demjanjuk inderdaad als krijgsgevangene door de Duitsers werd gedwongen om het ’vuile werk’ op te knappen en dat hij bij weigering vermoord zou worden. En stel dat zijn angst om vermoord te worden groter was dan zijn weerzin om te moorden. Is dat dan een verdedigingsargument? Een soort handelen uit noodweer? En als dat juridischrelevant is, is dan vast te stellen of hij die gruweldaden inderdaad beging met ultieme weerzin of juist met machtswellust?
Wat mij vooral bezighoudt, is hoe je het als mens kunt. Het erbarmen van je medemens kan je toch niet onberoerd laten. Ik schat in dat ik simpelweg fysiek niet in staat zou zijn, al zou ik het willen. Met de kans alsdan wegens weigering zelf vermoord te worden.
Al met al een benijdenswaardiger einde dan het huidige lot van Demjanjuk aan het einde van zijn leven. Het zij hem gegund, de bittere last van schuld en wroeging. May he rest in unease.